T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Şırnak İl Sağlık Müdürlüğü

T.C. Sağlık Bakanlığı
Şırnak İl Sağlık Müdürlüğü

Soba Zehirlenmelerine Karşı Alınması Gereken Önlemler Hakkında Bilgi Notu

Güncelleme Tarihi: 16/01/2019

SOBA ZEHİRLENMELERİNE KARŞI ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER HAKKINDA BİLGİ NOTU

Soba zehirlenmeleri; karbonmonoksit gazının neden olduğu bir zehirlenme çeşitidir.KISASÜREDE  TIBBİ MÜDAHELE YAPILMAZSA ÖLÜMLE SONLANABİLİR

KARBON MONOKSİT (CO) nedir?

-Kokusuz

-Yanıcı

- Zehirli

- Renksiz

-Tatsız  bir gazdır.Bu özelliklerinden ötürü sessiz katil adını almıştır.

Karbonmonoksit Kaynakları nelerdir?

-Her gün evimizde ve ofisimizde kullandığımız araç gereçler, arabamız ve diğer motorlu araçlar potansiyel kaynaklardır.Genellikle bu ölümler, doğal gaz ve karbon içeren kömür, odun, gazyağı, propan gazı gibi yakıtların tam yanmaması, Soba, şofben ve diğer araç gereçlerinin hatalı kullanılması, ve havalandırmanın yeterli olmamasından kaynaklanmaktadır.

Karbon Monoksitten zehirlenme nasıl olur?

Kapalı ortamda;Kömür / Gaz sobası / Mangal / Ocak / Egzos gazınıniyi yanmaması  sonucu açığa çıkar.Solunum yapılırken  fark edilmez.

-İyi yanmamış bir kömür yanma sırasında   oda içindeki oksijeni yakıcı olarak kullanır

- Eğer odada yeterli havalandırma yoksa  yanma sonucu oluşan gazlar oda içine   birikir

-Karbon monoksit oda içinde belli yoğunluğa ulaştığında ölüme neden olur

-Uyku esnasında vücut karbon monoksit zehirleme etkisini algılayamaz

-Ölüm olayları genelde gece saatlerinde olur

-Gündüz zehirlenme belirtileri fark  edilebilir

Zehirlenme Belirtileri nelerdir?

Kişiden kişiye değişen belirtiler gösterebilmesine rağmen genel bazı belirtiler şunlardır; kısa soluk alma, göğüste sıkışma, halsizlik, baş ağrısı, baş dönmesi, mide bulantısı ve kusma, rehavet çökmesi, göğüs ağrısı, kaslarda halsizlik ve genel halsizlik, bilinç kaybıdır.Terlem,Kulak çınlaması,Kaslarda gevşeme

 

Soba ve Kömürle ilgili ne gibi önlemler alınmalıdır?

Soba satın alırken

- TSE belgeli olmalı

- Yanma verimi yüksek olanlar tercih   edilmelidir

-Soba kurulmadan önce bacalar  temizlenmeli

-Rüzgarın yönünü ayarlamak için bacaya  şapka takılmalı

-Bütün bacalar  çatıdan en az  1 metre yüksekte olmalı

-Bacalar en yakın binadan en az 6 metre    uzakta olmalı

-Sobanın altına yanıcı  altlık konmamalı bu amaçla mermer kullanılabilir

-Soba duvardan en az 50 / en çok 150 cm uzağa kurulmalı

-Fazla dirsek ve borudan kaçınmalı .En fazla iki dirsek kullanılmalı

 -Zorunlu olmadıkça fazla dirsek  kullanılmamalı

-Soba / dirsek / boru  eklem yerleri duman sızdırmamalı

-Eklem yerleri birbirine    uygun geçirilmeli

-Sobada tutuşturmayı   mutlaka üstten   yapmalı

-Sobanın  alt ve üst deliklerini açık olmalı

-Yanmakta olan sobayaKesinlikle yeni kömür ilave etmeyin

-Kömür sobanız sönmemiş ise Yanan kömür üzerine su dökerek söndürmeyiNİZ

Sobada Yakılmaması Gerekenler

Lastik ,Plastik, Boya, Araba lastiği ,Tıbbi atıklar, Çöpler yakılmamalıdır.Sobada yandığı zaman çevreye çok zararlı ve zehirli kirletici gazlar bırakır

-AŞIRI NEMLİ KÖMÜR VE ODUN KULLANMADAN ÖNCE KURUTULMALIDIR

-OBALARINIZI HER GÜNBACALARINIZI YILDA EN AZ BİR DEFA MUTLAKA TEMİZLEYİNİZ

Soba Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

-Fırtınalı havada sobayı yakmayın

-Yatmadan önce sobayı söndürün

-Soba yanarken uyumayın

-Soba söndükten sonra içini iyice temizleyin

-Sobayı üstten yakın

-Soba borusuna çamaşır kurutmaya yönelik  aksesuarlar takmayın

-Sık sık baca tepmesi oluyorsa baca deliği   uygun olmayabilir

-Rüzgar yönüne göre yön değiştiren baca   kapakları taktırın

-Bacaları ayda bir kez temizleyin

Sobalı bir odada otururkenaşağıdaki belirtiler varsa

-yorgunluk

- halsizlik

-baş dönmesi

- baş ağrısı

-uyku hali

- bulantı / kusma

- görme bulanıklığı huzursuzluk

PENCEREYİ VE KAPIYI AÇINODAYA TAZE HAVA GİRMESİNİ SAĞLAYIN

Yukarıdaki uyarılara uyulduğunda

-İyi ısınma sağlanır

-%20 yakıt tasarrufu yapılabilir

-Sobadan zehirlenme riski en aza indirilir